Ölkə: Azərbaycan

Bildiriler

Ərəb Əlifbası Fars Dilində – Üstünlükləri və Çətinlikləri

Arabic Alphabet in Persian: Advantages and Difficulties

Арабский алфавит в персидском языке – преимущества и сложности

  • fil.f.d., dos. Əsmətxanım Məmmədova (Müəllif) Bakı Dövlət Universiteti
Ərəb əlifbasında bir qayda olaraq, qısa saitlərin yazılmaması, bir hərfin bir neçə səs verməsi saysız-hesabsız omoqrafları; bir neçə hərfin eyni səs verməsi, sözlərin müxtəlif yazılıb, eyni şəkildə tələffüz edilməsi isə külli miqdar omofonları yaradır. Araşdırmalar göstərir ki, fonetik prinsiplərə əsaslanan əlifbaya malik dillərin lüğət tərkibində omofonlar ya yoxdur, yaxud da çox azdır. Fars dilinin istifadə etdiyi qeyri-fonetik əsaslı ərəb qrafikasının xüsusiyyətlərindən asılı olaraq bu dil omofonlarla zəngindir. Tədqiqat işində qısa şəkildə fars dilindəki omoqraflar, onların yaranma səbəblərindən bəhs edilmiş və nümunələr verilmişdir. Eləcə də fars dilçiliyində yeni mövzu olan omofonlar da 8 qrupda birləşdirilib izah olunmuşdur.
As a rule, due to the fact that short vowels are not written in the Arabic alphabet, one letter has several sounds creates countless homographs; and the fact that several letters sound the same, words are spelled differently and pronounced the same, creates a large number of homophones. Studies show that in the vocabulary of languages with an alphabet based on phonetic principles, homophones are either absent or very few. Depending on the characteristics of the non-phonetic Arabic script used in the Persian language, this language is rich in homophones. The study briefly discusses homographs in Persian language, the reasons for their appearance, and provides examples. Homophones, which are a new topic in Persian linguistics, are also grouped into 8 groups and explained.
Опускание кратких гласных на письме и передача одной буквой нескольких звуков в арабском алфавите создают бесчисленное количество омографов. Тем временем передача несколькими буквами одного и того же звука и одинаковое произнесение слов, имеющих разное написание, порождают большое количество омофонов. Исследования показывают, что в словарном составе языков с алфавитом, основанным на фонетических принципах, омофонов либо нет, либо очень мало. Персидский язык (фарси) богат омофонами благодаря особенностям используемой им арабской графики, не имеющей фонетической основы. Исследовательская работа в общих чертах рассказывает об омографах на фарси и причинах их возникновения, а также приводит некоторые примеры. Также были разъяснены омофоны, являющиеся новой темой в языкознании персидского языка, будучи объединенными в 8 групп.
Referanslar

Dehxoda Ə.Ə. (1334). Logətname. (1 – 14 cildlər). celdha-ye əvvel o dovvom, nəsr-e moessese-ye entesarat o cap-e danesqah-e Tehran. (3068 səh.).

Dəmirçizadə Ə. (1973). Müasir Azərbaycan dili. Bakı, (230 səh.).

Kristal. D. (2003). A Dictionery of Linguistics and Phonetics. (Fifth Edition). United Kingdom: Blackwell Publishing. (508 page).

Məhəmməd Təqi Bəhar. (1382). Səbkşenasi, celd-e əvvəl, moəssese-ye əmir-e kəbir, Tehran. (467 səh.).

Məmmədov Ə.C. (2018). Ərəb dili, Zərdabi nəşriyyatı, BDU- nun I və II kurs tələbələri üçün dərslik, Bakı. (703 səh.).

Məmmədova Ə.B. (2007). Fars dilində vurğu (eksperimental tədqiqat işi). Bakı: Nafta press nəşriyyatı, (242 səh.).

Məmmədova Ə.B. (2013). Fars dilində /s/ əsasli omofonlar. AMEA Şərqşunaslıq İnstitutu. Şərq filologiyasi məsələləri toplusu, (7- ci buraxılış). (229-319). Bakı.

Məmmədova Ə.B. (2018). Qədim fars dili mixi yazılarında dilin fonem inventarının səciyyəsi. Bakı Universitetinin xəbərləri. Humanitar elmlər seriyası. № (225-232). Bakı: BDU nəşriyyatı.

Məmmədova Ə.B. (2018). Orta fars dilinin fonem inventarı və yazı sistemi. Bakı Universitetinin xəbərləri, Humanitar elmlər seriyasi, № 4, , Bakı: BDU nəşriyyatı. (5-12).

Məmmədova Ə.B. (2020). Fars yazısındakı “əlef-e məğsure”(tətbiqi dilçilik müstəvisində) Beynəlxalq Metafizika jurnalı, cild 3, say 1, sıra 9, (səh. 25-42).

Nəcəfi Ə.H. (1381). Qələt nənevisim, mərkez- e nəşr-e daneshqahi,fərhəng-e doshvariha-ye farsi. Tehran. (466 səh.).

Nəfisi S. (1334). Dər məkəeb-e ostad, (məcmu`e-ye soxenraniha), çap-e dovvom. Tehran. (211 seh.).

Dəstur-e xətt-e farsi, mosəvveb-e fərhengestan-e zeban o ədəb-e farsi, nəşr-e asar, çap-e həftom. (1381). Tehran. (53 səh.).

Dilçilik Ensiklopediyası. (2008). (F.Veysəllinin redaktəsi ilə). (II cild). Bakı: Mutərcim nəşriyyatı. (526 səh.).

Fars dilinin orfoqrafiyası. (2011). (fars dilindən tercümə, ön söz, şərhlər və lüğət Ə. B. Məmmədova məxsusdur). Bakı: Elm və təhsil nəşriyyatı. (231səh.).

Fərhəng-e bozorg-e soxən. (1381). (be sərpərəsti-ye Həsən Ənvəri). Nəshriyye-ye soxən, həşt celdi, celd-e əvvəl. Tehran.

Ümumilikdə 16 istinad var.
Necə istinad edilir?
Ərəb Əlifbası Fars Dilində – Üstünlükləri və Çətinlikləri. (2020). “Akademik Vasim Məmmədəliyevin Ilahiyyat Və şərqşünaslıq elmlərinə Verdiyi töhfələr” mövzusunda Respublika Elmi Konfransı, 1(1), 129-144. https://symposium.ait.edu.az/index.php/vasim-memmedeliyev/article/view/173

Cild. 1 Nömrə. 1 (2020)

Məqalə Məlumatları

  • Məqalə Növü Bildiriler
  • Təqdim Edildi oktyabr 24, 2020
  • Yayımlanıb noyabr 27, 2020
  • Nömrə Cild. 1 Nömrə. 1 (2020)
  • Bölmə Bildiriler
  • Fayl Yükləmələri 148
  • Abstrakt Baxışlar 48
  • Paylaş
Endirmə datası hələ yoxdur.