Sivilizasiyalararası münasibətlər kontekstində Qərbin İslama baxışı və Cənubi Qafqazda təsirləri (“İslam Sivilizasiyası Qafqazda” II Beynəlxalq Simpoziumu, 2019)
Sovetlər Birliyinin süqutu və “soyuq müharibə” dövrünün başa çatması ilə yeni qlobal nizamın gələcəyi barədə müxtəlif fikirlər ortaya atılmışdır: tarixin sonu, sivilizasiyaların toqquşması, yeni dünya nizamı, sivilizasiyaların dialoqu və s. Bunların arasında məşhur sivilizoloq alim Samuel P.Hantinqtonun ortaya atdığı “Sivilizasiyaların toqquşması” şüarı ən iddialı düşüncə olaraq, dünya miqyasında əks-səda doğurmuşdur. Sovetlərsonrası unudulmuş mövzunu yenidən gündəmə gətirən Samuel Hantinqton özünün “sivilizasiyaların toqquşması” şüarı ilə Qərb-Şərq, Xristian-İslam arasındakı ziddiyyətli proses və münasibətləri yada salaraq, problemi dövrün daha aktual məsələsinə çevirdi. Hal-hazırda hər iki sivilizasiya arasındakı münasibətlər ən gərgin dövrünü yaşayır. Təsadüfi deyildir ki, Qərb sivilizasiyasının daşıyıcıları olan ölkələrdə İslama münasibət, nəinki xoş deyil, əksinə, nifrət və qorxu psixologiyası hakimdir. Xüsusilə, 11 Sentyabr hadisəsindən etibarən, dünya ictimaiyyətinin şüuraltında islamçı terror anlayışlarının yaradılması ilə İslam bütün dünyaya cəhalət və şər daşıyıcısı bir din olaraq təqdim edilməyə başlandı. Günümüzdə sülh dini olan İslam bütün dünyaya cəhalət ünvanı, şər daşıyıcısı, müharibə tərəfdarı, terrorizmə qucaq açan, onu bəsləyən, qanlı qətllərə rəvac verən bir din kimi aşılansa da, dünya müharibələrini çıxaranlar və milyonlarla insanın ölümünə səbəb olanlar İslam deyil, məhz Qərb sivilizasiyasının hakim daşıyıcılarıdır. Məqalədə əsas məqsəd Qərb sivilizasiyasının daşıyıcıları olan xalqları eyni qəlib içərisində dəyərləndirmək deyil, qanlı aksiyalara imza atmış hakim dövlətlərin niyyət və məramlarını ortaya qoymaqdır. Məhz bunun təsiridir ki, geosiyasi maraqların toqquşduğu arenaya çevrilən Cənubi Qafqazda da ermənilər Qərb dövlətlərinin yeritdikləri ikili standartlar siyasətindən ilham alaraq, bölgədə sabitliyi pozmaqda və İslam sivilizasiyasının izlərini özündə ehtiva edən türklərə məxsus mədəniyyət abidələrini məhv etməkdədirlər. Məhz belə bir ikili standartlar siyasəti qarşısında, eyni zamanda, əks sivilizasiyanın hakim daşıyıcılarının niyyətləri və maraqları, onlar tərəfindən yaradılıb maliyyələşdirilən və silahlandırılan terrorçu qruplaşmalar qarşısında İslam həmrəyliyi qaçılmazdır. Bu baxımdan, ölkə başçısı cənab İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycanda 2017-ci ilin “İslam həmrəyliyi” elan edilməsi zamanın çağırışlarına cavab verən mühüm bir addım oldu. Cəsarətlədeyə bilərik ki, tolerantlıq və multikulturalizm dəyərlərinin əsl nümunəsi kimi, Azərbaycanda belə bir addımın atılması Müsəlman dünyasına verilən yüksək qiymətin göstəricisi olmaqla yanaşı, İslamı gözdən salmaq istəyən dairələrin də hərəkətlərinə qarşı ən sərrast və tutarlı cavab kimi xarakterizə oluna bilər.