AMEA akad. Z.M.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunda son iki onillikdə islamşünaslıq tədqiqatlarına dair (“İslam Sivilizasiyası Qafqazda” II Beynəlxalq Simpoziumu, 2019)
Şərq xalqlarının dini və mənəvi həyatı, Şərqdə müxtəlif ideoloji cərəyanlar İnstitut əməkdaşlarının sistematik elmi araşdırmalarının predmeti olmuşdur. 1998ci ildə Bakıda “Qafqazda İslam Sivilizasiyasi” mövzusunda keçirilən I Simpoziumda “AMEA akad. Z.M.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunda islamşünaslıq tədqiqatları haqqında” məruzə ilə çıxış etdim. O zamandan 20 ildən artıq vaxt keçib və İnstitutumuzda bu sahədə neçə-neçə yeni tədqiqat aparılıb, monoqrafiya və kitablar nəşr edilib, dissertasiyalar müdafiə edilib. Odur ki, hazırkı məruzənin məqsədi son iki onillikdə institutumuzda islamşünaslıq sahəsində aparılan yeni tədqiqatlar haqqında məlumat vermək və gələcək perspektivləri işıqlandırmaqdır.Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra, institutun dini-fəlsəfi araşdırmalarla bağlı fəaliyyətində metodoloji baxımdan tamamilə fərqli yeni mərhələ başlanır. 1991-ci ildə müstəqil Azərbaycanda milli-mənəvi dəyərlərin mühüm tərkib hissəsi kimi, İslama maraq artdı. Bu maraq İslam tədqiqatlarının güclənməsinə səbəb oldu. 2001-ci ildən şöbəyə görkəmli islamşünas, filosof alim A.M.Məmmədov rəhbərlik etməyə başladı.A.M.Məmmədovun “Din və ictimai fikir” şöbəsinə rəhbərlik etdiyi müddətdə Şərqşünaslıq İnstitutunda şöbə əməkdaşlarından R.Mürsəlovun, E.Həsənovanın, C.Xıdırovun İslam, Quran, Türkiyədə mövcud olan İslam haqqında müxtəlif kitablar nəşr edilmişdir. Nəşr olunan bu kitablar hər kəs tərəfindən maraqla qarşılanmışdır. Daha sonralar bu istiqamət daha da inkişaf etdirilmiş, tədqiqat işləri və məqalələr hazırlanaraq, ictimaiyyətə təqdim olunmuşdur. Bu kitablar içərisində A.M.Məmmədovun “İslam fundamentalizmi: mahiyyəti, əsas prinsipləri və təzahür formaları” (Bakı, 2004) və R.Ə.Mürsəlovun “Müasir İslam fundamentalizmi” (Bakı, 2004), “XX əsrin 80-90-cı illərində Türkiyədə İslamın problemləri” (E.Həsənova) və digərlərinin adlarını qeyd edə bilərik.Hal-hazırda da institutumuzun Din və ictimai fikir şöbəsinin əməkdaşları həmin ənənəni davam etdirir, bu sahədə yeni-yeni monoqrafiyalar, tərcümə əsərləri yazırlar. Bu sahədə ən böyük uğurlardan biri “İslam ensiklopedik lüğəti”nin işıq üzü görməsidir. “İslam ensiklopedik lüğəti” AMEA Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru akad. G.Baxşəliyeva ilə t.f.d. Ə.Abbasovun birgə əməyi nəticəsində ərsəyə gəlmişdir.