(untitled) (“İslam Sivilizasiyası Qafqazda” II Beynəlxalq Simpoziumu, 2019)
Təqdimatın məqsədi əhalinin əksəriyyətini pravoslav xristianların təşkil etdiyi Gürcüstanda müsəlman azlıqlarına aid problemləri çözmək, habelə bu ölkədə dövlət siyasətini, İslam və müsəlmanların gürcü cəmiyyəti tərəfindən necə qəbul olunduğunu müzakirə etməkdir. Müsəlmanların ümumi marağı onların dini hüquqlarına Gürcüstan Dövləti və Gürcüstan cəmiyyətinin diqqətini daha çox cəlb etməkdən ibarətdir. Bu gün gürcü millətçi ictimai rəyi hesab edir ki, gürcülüklə xristianlıq arasında əlaqə orqanikdir, bu da xristianlığa əlverişli şərait yaradan dövlət təhsil siyasətinin nəticəsidir. Gürcüstanın tarixi və mədəniyyətində pravoslav xristianlığın xüsusi rolu Gürcüstan Konstitusiyasında vurğulanır, eyni zamanda, müxtəlif «ənənəvi» dinlər (o cümlədən İslam dini) üçün də bərabər hüquqlar vurğulanır. Bütövlükdə, İslam «ənənəvi» din hesab edilir və belə olduğuna görə, gürcü hakimiyyəti tərəfindən tolerantlıqla qəbul edilir. Lakin milli ideologiyada xristianlığın yeri və xristian dəyərlərinin təbliği, bir qayda olaraq, bəzən müsəlmanların milli cəmiyyətdən təcridinə, yaxud çıxarılmasına gətirir. Eyni zamanda, gündəlik həyatda, bir növ, liberal yanaşma üstünlük təşkil edir ki, bu da müsəlmanların ayrı-seçkiliyə məruz qalmamasına və əksər hallarda bütün dini icmalarla birlikdə həmrəylik şəraitində yaşamasına səbəb olur.